Berichten

Bijeenkomst parkeerbeleid voor gemeenten op 23 juni over corona, parkeervisies en autodelen

Op dinsdag 23 juni 2020 wisselen beleidsadviseurs van gemeenten in de GNMI Contactgroep Parkeren ervaringen uit over de effecten van corona op het gemeentelijk parkeerbeleid. Daarnaast geeft het Ministerie van I&W een toelichting op de ontwikkeling van een toolkit voor autodelen voor gemeenten. De gemeente Eindhoven presenteert de recent vastgestelde parkeervisie.

Deze keer komt de groep vanwege corona digitaal bijeen. De bijeenkomst is primair voor adviseurs van gemeenten die zich bezighouden met parkeerbeleid. Is je gemeente nog niet aangesloten op het GNMI-Netwerk? Schuif dan als vrijblijvende kennismaking aan bij de vergadering. Je kunt je aanmelden via het formulier hieronder.

Op de agenda staan:

  • Rondje langs de gemeenten met daarbij bijzondere aandacht voor de impact van de coronacrisis op parkeren
  • Jurisprudentie rondom parkeren en parkeerhandhaving
  • Gemeentelijke parkeervisies: presentatie gemeente Eindhoven
  • Ontwikkeling beleidstoolkit autodelen: presentatie Ministerie van I&W

De Contactgroep Parkeren is onderdeel van het GNMI-Netwerk en komt meerdere keren samen om de ontwikkelingen in het parkeerbeleid te bespreken. We komen telkens bij een andere gemeente bijeen en bespreken naast landelijke ontwikkelingen en jurisprudentie ook de lokale vraagstukken. Bij de vergadering worden het Ministerie van IenW, RDW, VNG, CROW en SHPV uitgenodigd.

Aanmelden CGP 23 juni 2020
Elektrische deelauto Uden

Sociale bereikbaarheid en samenwerking met inwoners centraal in winnend autodeelconcept van de gemeente Uden

Een gemeente die risico durft te nemen, de samenwerking met inwoners en ondernemers én het uitgangspunt van sociale bereikbaarheid maakte dat de Nationale Autodeel Award dit jaar is gewonnen door de gemeente Uden. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt door Natuur & Milieu en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en heeft als doel dat gemeenten gestimuleerd worden om de uitrol van schone en gedeelde voertuigen te versnellen. Voor de editie 2017 werden voorstellen ingediend door de gemeenten Den Haag, Rotterdam, Utrecht, Uden en Wageningen. 

VOC-beleidsadviseur Alex Mink maakte deel uit van de jury. De jury koos unaniem voor de gemeente Uden als winnaar. De gemeente brengt 14 auto’s via een coöperatie in, heeft gezorgd voor herkenbare parkeerplaatsen en zorgde ervoor dat ook lokale ondernemers inmiddels zijn aangehaakt. Inwoners en ondernemers kunnen de auto’s huren. Inmiddels is het zakelijke autogebruik door de gemeente gedaald en wordt het deelsysteem goed gebruikt.

De jury vond dat Uden hiermee een voorbeeld vormt van een gemeente die zelf risico’s durft te nemen en het goede voorbeeld geeft. Daarnaast telde de samenwerking met inwoners en ondenemers zwaar mee in de beoordeling, evenals het feit dat de gemeente dit deelsysteem ook inzet om de sociale bereikbaarheid te verzorgen.

Alex Mink: “in de Randstad gaat het de goede kant op, vooral omdat er schaalvoordelen zijn en de druk op de bereikbaarheid hoog ligt. In gemeenten zoals Uden is het een flinke klus om zo’n initiatief op te zetten maar het loont zich wel, omdat het OV in de daluren steeds minder wordt en tegelijkertijd de vraag naar vervoer vanuit sociaal oogpunt toeneemt. Dit project draagt dus ook bij aan de leefbaarheid en sociale cohesie, met mobiliteit als drager. Vandaar de aanmoediging en een stimulans voor andere middelgrote gemeenten om ook zo aan de slag te gaan!”.

VOC organiseert themabijeenkomsten MaaS en gemeenten

De VOC organiseert inspiratiesessies over Mobility as a Service (MaaS) voor gemeenten. Tijdens de bijeenkomsten staat de rol van de gemeente centraal. Gemeenten verkennen gezamenlijk de mogelijkheden om een bijdrage te leveren aan een succesvolle uitrol van MaaS.

Bij de VOC Themabijeenkomst MaaS en gemeenten komen onder meer aan de orde de definiëring van MaaS, de rol van de gemeente, de problematiek bij het opschalen en de eerstvolgende stap die een gemeente kan zetten.

De eerste bijeenkomst vond plaats op 3 november 2017. De tweede sessie vindt plaats op 5 februari 2018. De VOC Themabijeenkomst MaaS en gemeenten is bedoeld voor beleidsadviseurs van gemeenten. Deelname is kosteloos.

Autodelen: een duurzame investering voor gemeenten en aanbieders

De VOC nodigt aanbieders van autodelen aan om samen in beeld te brengen waar gemeenten en marktpartijen tegen aanlopen bij het stimuleren van autodelen. Hiermee sluit de VOC aan op de oproep van de Green Deal Autodelen aan gemeenten voor beter beleid voor autodelen.

Overheden en bedrijven doen vanuit de Green Deal Autodelen een gezamenlijke oproep aan gemeenten om beleid te maken dat er voor zorgt dat er meer mogelijkheden komen om gebruik te maken van deelauto’s. Green Deal Autodelen heeft een factsheet beschikbaar gesteld waarin 15 aanbevelingen staan die gemeenten hiermee op weg kunnen helpen.

De VOC juicht het initiatief van de samenwerkende overheden en bedrijven toe en ziet autodelen als waardevol onderdeel in de ontwikkeling van ‘Mobility as a Service’ (MaaS). Het is belangrijk dat gemeenten in hun ruimtelijk beleid voorwaarden scheppen, zodat mensen gemakkelijker gebruik kunnen maken van een deelauto. De factsheet van Green Deal Autodelen biedt een breed palet aan maatregelen die gemeenten kunnen nemen.

De vervolgstap is om in kaart te brengen waar gemeenten tegenaan lopen bij het doorvoeren van de maatregelen. Tegelijkertijd is het goed om in beeld te brengen wat aanbieders van autodeelconcepten zouden kunnen doen om beter aan te sluiten op gemeentelijk beleid en regelgeving. Het is belangrijk dat gemeenten weten waar de probleempunten en kansen liggen bij de marktpartijen en andersom, dat marktpartijen een goed beeld hebben van de mogelijkheden en beperkingen van de lokale overheid. De VOC gaat daarom graag in gesprek met vertegenwoordigers van aanbieders van deelauto’s om te kijken wat gemeenten en marktpartijen kunnen doen en hoe we elkaar daarbij kunnen helpen.

Autodelen is gunstig voor onze leefomgeving. Mensen die gebruik maken van deelauto’s maken bewustere mobiliteitskeuzes: ze nemen de auto wanneer het echt nodig is en kiezen vaker voor het openbaar vervoer en de fiets. Dit draagt bij aan het terugdringen van het totale autoareaal, de verbetering van de luchtkwaliteit en de vermindering van de parkeerdruk. Hierdoor kunnen we ook weer verdere duurzame keuzes maken rondom  investeringen in infrastructuur en ruimtelijke inrichting.

Bij de Green Deal Autodelen zijn onder meer de Rijksoverheid, gemeenten, aanbieders van deelauto’s en belangenorganisaties aangesloten. Autodelen (al dan niet als onderdeel van MaaS) komt geregeld terug op de agenda van de VOC Contactgroep en VOC IVO.

VOC Contactgroep OV over MaaS, reisinformatie en kaders voor integratie ov en doelgroepenvervoer

Op 21 maart kwam de Contactgroep OV van de VOC bijeen in Almere. Tijdens deze bijeenkomst stond de integratie van openbaar vervoer en doelgroepenvervoer centraal. Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, CROW-KpVV en 25 gemeenten wisselden kennis uit over de laatste ontwikkelingen. 9292 was aanwezig voor de ontsluiting van reisinformatie over het doelgroepenvervoer en het kenniscentrum van Rijkswaterstaat zorgde voor de link met Mobility as a Service (MaaS).

Samenwerking tussen ov en doelgroepenvervoer

Als inleiding voor de bijeenkomst gaven HHM en Forseti voorbeelden van de vele particuliere vervoersinitiatieven die in Nederland bestaan. Deze initiatieven hebben als gemeenschappelijke deler dat er wordt voorzien in de vraag naar ondersteuning in het vervoer. Daarnaast kan onder bepaalde voorwaarden en in bepaalde omstandigheden het openbaar vervoer een alternatief zijn voor het doelgroepenvervoer. Het is dan wel zaak dat mentale barriéres over het openbaar vervoer worden weggenomen. Als tip werd meegegeven om vooral te kijken naar het vergemakkelijken van de overstap naar het openbaar vervoer en het bieden van alternatieven voor korte ritten. Daarnaast zien we in Nederland dat gemeenten steeds vaker in regionaal verband het doelgroepenvervoer aanbesteden. Niet alleen vanuit financiële overwegingen maar vooral omdat veel ritten vanuit de WMO vanwege reispatronen binnen de regio worden uitgevoerd.

Voorwaarden voor integratie tussen ov en doelgroepenvervoer

Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu gaat onder meer met de VOC kijken op welke manier de Rijksoverheid kan bijdragen aan de integratie van doelgroepenvervoer en openbaar vervoer. Gemeenten gaven alvast aan dat er behoefte is aan kennisuitwisseling. Veel vraagstukken zoals het inzetten van vrijwilligers zijn herkenbaar. Het is ook belangrijk om de aanbestedingsregels tegen het licht te houden zodat bepaalde vervoersstromen kunnen worden gebundeld. Daarnaast is het zaak om binnen de gemeentelijke organisatie de verbinding te leggen tussen sociaal beleid en het verkeersbeleid. Zo kunnen verplaatsingsvragen beter worden ingericht vanuit de behoefte aan zorg en maatschappelijke ondersteuning. Soms kan juist ook het doelgroepenvervoer een alternatief bieden voor een buslijn, maar dan is het belangrijk dat reisinformatie en betalingsmogelijkheden duidelijk zijn voor de reiziger.

Reisinformatie niet alleen over de reis maar ook over de omgeving

Een belangrijk onderdeel van de scheiding tussen het doelgroepenvervoer, particuliere vervoersinitiatieven en het openbaar vervoer is de reisinformatie. Niet alleen ontbreekt vaak reisinformatie over het aanbod van de vervoersmogelijkheden buiten het reguliere openbaar vervoer om, het wordt ook nog niet goed ontsloten. Er is geen centraal punt om informatie in te winnen. Om een goed vervoersaanbod te kunnen bieden is het daarnaast van wezenlijk belang dat bekend is welke voertuigen en haltes toegankelijk zijn en om welke voorzieningen het gaat. 9292 liet in de presentatie voorbeelden zien van hoe gemeenten, ov-bedrijven en ov-autoriteiten, maar ook de reizigers zelf bij kunnen dragen in de totstandkoming van dergelijke gespecificeerde reisinformatie. Zo streeft 9292 naar opname van flexibele vervoersvormen zoals het doelgroepenvervoer en informatie over haltetoegankelijkheid.

MaaS: autodelen en openbaar vervoer gaan hand in hand

Deelauto’s maken onderdeel uit van de ontwikkeling van bezit naar gebruik, beter bekend als Mobility as a Service (MaaS). De gebruiker kiest daarbij zelf voor de beste manier van verplaatsen en kan daarvoor gebruik maken van een breed palet aan mogelijkheden. Ook het openbaar vervoer is een MaaS-product. Autodelen en andere flexibele vervoersvormen worden tegenwoordig ook ingezet als onderdeel van de OV-concessie. Tijdens de discussie die werd geleid door het kenniscentrum van Rijkswaterstaat werden obstakels besproken die de groei van het autodelen in de weg kunnen zitten. Er valt veel winst te boeken vanuit ruimtelijke ontwikkelingen en parkeer regulering. De bespreking maakte in ieder geval duidelijk dat het goed is om met elkaar het gesprek te voeren over de kansen en obstakels voor het oppakken van MaaS-producten en op basis daarvan met alle betrokken partijen te zoeken naar manieren om elkaar verder op weg te helpen.

Kopfoto IVO fietsers

VOC Intergemeentelijk verkeersoverleg over autodelen en ontsluiting data infrastructuur

Op vrijdag 3 februari kwam het Intergemeentelijk Verkeersoverleg bijeen om te spreken over actuele mobiliteitsontwikkelingen. De deelnemende gemeenten spraken in Arnhem over onder andere de Green deal autodelen, veiligheid bij spoorwegovergangen en het Nationaal Wegenbestand.

Opzet en werkwijze Intergemeentelijk Verkeersoverleg (IVO)

Het IVO is de voormalige ambtelijke adviesgroep over mobiliteitszaken van de VNG. Het IVO heeft zich per januari 2017 aangesloten bij de VOC als ondersteunende partij. In het IVO wisselen bestuursadviseurs van de betrokken gemeenten kennis en standpunten over mobiliteitsontwikkelingen en landelijk beleid uit. Vervolgens worden standpunten uitgedragen naar het ministerie, de Tweede Kamer en andere partijen.  Het IVO wordt gevoed door partijen zoals Rijkswaterstaat, Prorail, het ministerie van Infrastructuur en Milieu en kennisplatform CROW. De VOC overlegt met andere partijen zoals SWOV en Vexpan over hun bijdrage aan de inhoudelijke agenda.

Het IVO komt ieder kwartaal bijeen in een gastgemeente. In de ochtenduren wordt er gesproken over actuele ontwikkelingen, gereageerd op wetgevingstrajecten die gemeentelijke mobiliteit raken en advies gegeven over standpunten die bestuurlijk kunnen worden ingenomen namens de aangesloten gemeenten. De VOC zal daar vervolgens handen en voeten aan geven. Sommige dossiers worden ook inhoudelijk opgepakt via de VNG-commissie Milieu, energie en mobiliteit. In de middaguren geven kenniscentra, marktpartijen en andere overheidsvertegenwoordigers presentaties over ontwikkelingen op mobiliteitsgebied en is er ruimte voor de gastgemeente om de IVO-deelnemers te informeren over een project of stedelijke ontwikkeling rondom mobiliteit.

Green deal autodelen

Als eerste inhoudelijke punt werd de Green deal autodelen toegelicht door Rijkswaterstaat. De Rijksoverheid, gemeenten, verzekeraars en aanbieders van leaseauto’s willen het autodelen stimuleren. Zij zetten in op een groei naar 100.000 beschikbare deelauto’s in 2018. De Green Deal Autodelen wil partijen samenbrengen om kennis te delen, belemmeringen weg te nemen en concrete acties uitzetten om deze doelstelling te halen.In 2014 waren er 15.000 deelauto’s. Het aantal deelauto’s neemt wel toe en de Rijksoverheid wil deze groene vorm van mobiliteit snel stimuleren. Autodelen zorgt, naast de vermindering van de uitstoot van schadelijke stoffen, ook voor een verschuiving van voertuigbezit naar het delen van voertuigen en kan dus ook een oplossing zijn voor wijken met een hoge parkeerdruk. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken, moeten gemeenten wel rekening houden met de aanleg van infrastructuur en een vorm van parkeerregulering die aansluit bij de behoefte van gebruikers. Gemeenten zoeken ook naar methoden om het deelautogebruik planologisch goed te regelen door te kijken of het delen van auto’s bij nieuwbouwprojecten gestimuleerd kan worden via de voorwaarden van de omgevingsvergunning en het bestemmingsplan. Vast staat dat gemeenten nog de nodige barrières moeten overwinnen om het deelautogebruik te stimuleren. Het IVO komt dan ook terug op dit onderwerp.

Platform incidentenanalyse overwegen

De VOC neemt deel aan het platform incidentenanalyse overwegen van Prorail. Via dit platform wil Prorail het onderzoek naar de verbetering van de veiligheid van spoorwegovergangen begeleiden en oplossingen aandragen. De VOC let daarbij goed op de belangen van gemeenten: zij hebben een rol als wegbeheerder en overwegen liggen vaak op routes die veel gebruikt worden door fietsers en voetgangers. Er speelt dus ook een afweging tussen veiligheid en bereikbaarheid van inwoners en bedrijven.

Nationaal Wegenbestand

In het middagprogramma werden er twee presentaties gegeven.

Rijkswaterstaat presenteerde het proces dat moet leiden tot het Nationaal Infrastructuurhuis. Het Nationaal Infrastructuurhuis moet de opvolger worden van het Nationaal Wegenbestand,  waarin alle eigenschappen van wegen bij elkaar zijn gebracht. Het Nationaal Wegenbestand bevat brondata voor het maken van beleid en het plannen van werkzaamheden aan de infrastructuur, zoals milieugegevens, verkeersmodellen en overzichten van werkzaamheden en strooiroutes. Maar Rijkswaterstaat wil verder gaan en via het Infrastructuurhuis het ontsluiten van data voor slimme vormen van mobiliteit en dienstenaanbieders mogelijk maken. In de toekomst past het Infrastructuurhuis dus bij de nieuwe Omgevingswet, waarvan een van de leidende principes is dat de overheid alle data over de leefomgeving toegankelijk en beschikbaar maakt. Overheden, burgers en ondernemers kunnen vervolgens op basis van deze data beleid maken, hun leefomgeving beheren en nieuwe producten ontwikkelen. Rijkswaterstaat haalt momenteel informatie op over de eisen en eigenschappen waaraan het Nationaal Infrastructuurhuis moet voldoen. De VOC heeft zich bij dit traject aangesloten als vertegenwoordiger van de gemeenten.

Inkomsten fietsparkeren op stations

De VOC is betrokken bij het Landelijke bestuursakkoord fietsparkeren op stations. Dit akkoord regelt de financiering van nieuwe fietsenstallingsplaatsen bij treinstations. Ondanks deze afspraken wegen kosten en baten niet tegen elkaar op. Gemeenten moeten veel geld bijleggen om de exploitatietekorten te dekken. In opdracht van de VOC hebben studenten van Windesheim Flevoland mogelijkheden voor nieuwe inkomsten van stationsfietsenstallingen onderzocht. Er kan bijvoorbeeld worden gestuurd op het inzetten van advertentieruimte, vastgoedexploitatie in de stallingen, het aanbieden van commerciële diensten zoals een pakketautomaat of het stimuleren van dubbelgebruik van de stallingen in de avonduren. Maar geen van deze oplossingen zorgt uiteindelijk voor een forse reductie van het exploitatietekort.

Verdere planning IVO

Het IVO komt op 31 maart weer bijeen. Dan zal ook de planning van onderwerpen voor de komende tijd worden doorgenomen. De aangesloten gemeenten willen in ieder geval verder spreken over o.a. de uitwerking van de Green deal autodelen, verkeersveiligheid en zero emissie van voertuigen.

Meer weten over het Intergemeentelijk Verkeersoverleg? Neem dan contact op met IVO-secretaris Reinard Noordergraaf, reinard.noordergraaf@vng.nl of telefoonnummer 06-15573209.