Berichten

GNMI Contactgroep OV: zorgen over openbaar vervoer na Corona en houd rekening met de bus bij 30 km/uur in de stad

In december besprak de GNMI-contactgroep OV een aantal landelijke ontwikkelingen in het openbaar vervoer die gemeenten raken. De reizigersuitval door de coronacrisis en de landelijke ontwikkelingen rondom een maximale snelheid van 30 km/uur binnen de bebouwde kom leverden veel discussie op.

Coronacrisis en bereikbaarheid binnensteden
De coronacrisis heeft een forse impact op het gebruik van het openbaar vervoer: volgens het CBS liep het aantal reizigers met 60% terug ten opzichte van dezelfde periode in 2019. Landelijk zijn afspraken gemaakt tussen het Rijk en de decentrale OV-autoriteiten waarbij het Rijk garant staat voor 93% van de reguliere inkomsten. Van vervoerders wordt verwacht dat zij ook een financiële bijdrage leveren door besparingen. Dat leidt tot de opheffing van spitsbuslijnen, vermindering van frequenties, maar ook tot een afname van het openbaar vervoer binnen de haarvaten van de steden. Kleinschaliger buslijnen leveren wel een bijdrage aan de leefbaarheid en sociale bereikbaarheid van wijken. Zo verdwijnt de bus uit de binnensteden van Deventer en Leeuwarden en wordt in Arnhem een buslijn geschrapt die in 2015 juist is geherintroduceerd om een wijk te ontsluiten. Er zijn ook tijdelijke noodconcessies ingevoerd omdat vervoerders niet meer willen inschrijven vanwege de grote onzekerheid over hun inkomsten.

Gemeenten zijn bezorgd over de toekomst van het openbaar vervoer. De economische schade van corona leidt tot minder reizigers en de mobiliteitspatronen veranderen door de toename van het thuiswerken. Het is daarom de vraag op welke termijn de reizigers weer terugkomen. De huidige situatie roept ook de vraag op of het nog haalbaar is dat vervoerders zelf verantwoordelijk zijn voor de opbrengsten. Er ontstaat nu een prikkel om te snijden terwijl de groei van veel steden juist vraagt om meer en slimmer openbaar vervoer. Aan de andere kant zijn er ook kansen om werk te maken van de integratie tussen het WMO-vervoer en het openbaar vervoer of smart mobility-oplossingen zodat wijken en voorzieningen bereikbaar blijven.
Het GNMI komt nog terug op deze ontwikkelingen.

Maximale snelheden binnen de bebouwde kom: houd rekening met de bus!
De Tweede Kamer sprak zich in een motie uit voor het hanteren van een maximale snelheid van 30 km/uur binnen de bebouwde kom. Vanuit verkeersveiligheid en leefbaarheid valt daar wat voor te zeggen, maar voor het stedelijke busvervoer is een lage snelheid juist funest: reizigers waarderen buslijnen met een goede doorstroming over het wegennet. Veel gemeenten lopen tegen knelpunten aan bij de doorstroming van het busvervoer en de vervoerders hebben ook verwachtingen over de weginrichting die niet altijd tot een goede oplossing voor andere weggebruikers kunnen leiden.

De gemeente Nijmegen presenteerde een denkkader over de omgang met de gewenste snelheden voor het busvervoer binnen de stad. Daarbij wordt vooral gekeken welke functie de weg in het hele netwerk heeft, aantallen voertuigen, de beschikbare wegbreedte en de ruimtelijke uitstraling van het straatbeeld. Er zijn immers wegen waar de toepassing van een 30/km-uur regime leidt tot averechtse effecten op de doorstroming en het gebruik van de weg.

Uit de discussie kwam de spanning tussen verkeersveiligheid en een stabiele doorstroming voor het busvervoer naar voren. Daarnaast is het belangrijk dat er ook wordt gekeken naar het type busverbinding: bij ontsluitende lijnen in de wijken zijn andere maatregelen nodig dan bij hoogwaardige lijnen die het juist moeten hebben van tempo binnen de stad. En los van de fysieke inrichting vraagt de opkomst van slimme verkeerslichten (de I-VRI) ook om een goede aanpak. We gaan dit onderwerp dan ook verder uitdiepen met de gezamenlijke OV-autoriteiten (DOVA).

IVO 6 november: Toelatingskader LEV’s, Begroting IenW 2021, Normering werkgebonden personenmobiliteit en nog veel meer

Op vrijdag 6 november kwam het Intergemeentelijk Verkeersoverleg (IVO) online bij elkaar. Op de agenda stond onder meer de outline voor het Toelatingskader voor LEV’s, de Normering van werkgebonden personenmobiliteit, hoe verder met de tijdelijke verkeersmaatregelen na coronatijd, het Tien-punten-plan van gemeenten met het oog op het nieuwe Kabinet en de Uitvoeringsagenda Zero-emissie Stadslogistiek.

Toelatingskader LEV’s

Robert Hulshof en Kate de Jager van het ministerie van IenW gaven inzicht op de outline voor het Toelatingskader voor LEV’s (lichte elektrische voertuigen). Zij vertelden over de verschillende soorten toelating (EU, nationaal en geen toelating), de verschillende categorieën LEV’s (lichte en zwaardere), toelating tot de weg en plaats op de weg, snelheden en gebruikseisen. Vanuit het IVO is vooral aandacht gevraagd voor de plaats op de weg, omdat de fietspaden vaak al overvol zijn, en de snelheden en omvang van de verschillende soorten LEV’s. We moeten voorkomen dat gemeenten straks gedwongen worden tot forse uitgaven vanwege noodzakelijke verbreding van de fietspaden. Het IVO denkt in het vervolg van het proces graag mee met de aanpassing van de regelgeving voor de LEV’s.

Begroting ministerie Infrastructuur en Waterstaat

Het IVO heeft kennisgenomen van de punten die door de VNG zijn ingebracht bij de Tweede Kamer. Het gaat hierbij om extra geld voor gemeenten voor de uitvoering van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid én de mogelijke invoering van 30 km/uur als norm binnen de bebouwde kom. Het IVO signaleert dat de uitvoeringskracht van gemeenten in het geding is, omdat het Rijk steeds meer kort op het Gemeentefonds én co-financiering vraagt voor het realiseren van rijksprojecten. Het Rijk denkt vaak ook niet genoeg mee met gemeenten.

Normering werkgebonden personenmobiliteit

Inge Drijfhout en Marco Martens van het ministerie van IenW gaven een presentatie over de nieuwe regeling voor normering van werkgebonden personenmobiliteit. Het gaat om bedrijven met meer dan 100 werknemers en voorlopig alleen om zakelijk gereden kilometers. De norm voor zakelijk verkeer is maximaal 96 gram CO2-uitstoot per gereisde zakelijke kilometer per 1 januari 2026. Werkgevers die boven die norm zitten, krijgen drie jaar de tijd voor verlaging. Er wordt in vierjaarlijkse cycli geëvalueerd. Van gemeenten wordt verwacht dat zij dit samen met de Regionale Uitvoeringsdiensten gaan controleren en handhaven.
Het IVO is inhoudelijk positief over de nieuwe regeling, maar vindt dat gemeenten moeten worden gecompenseerd voor de uitvoering van deze extra taak. Ook zijn extra stimuleringsmaatregelen gewenst. Gemeenten zijn zelf ook werkgever en kunnen moeilijk zichzelf controleren. Hiervoor moet een oplossing worden gezocht.

Tijdelijke verkeersmaatregelen na coronatijd

Het IVO sprak  over het structureel regelen van schoolstraten en fietsstraten na de coronatijd. Daarbij is ook de motie van de Tweede Kamer over 30 km/uur binnen de bebouwde kom als nieuwe norm betrokken. In verband met de veiligheid rondom scholen is het IVO positief over het structureel regelen van de schoolstraten/ schoolomgeving. Ten aanzien van de fietsstraten merkt het IVO op dat veel gemeenten hier al langer mee bezig zijn. Meer wettelijke status geven aan de fietsstraten is prima, maar dit moet niet ten koste gaan van het gemak en de snelheid waarmee deze kunnen worden gerealiseerd.

Tien-punten-plan gemeenten

Een aantal IVO-leden gaf input voor de beleidsthema’s die een plek moeten krijgen in het tien-punten-plan van gemeenten met het oog op het nieuwe Kabinet. Op basis van deze input wordt de keuze bepaald. Het gaat onder meer om de volgende thema’s: omdraaien prioritering mobiliteit (lopen, fietsen, OV, deelmobiliteit en eigen auto), meer geld voor lokale verkeer- en vervoertaken (fiets en verkeersveiligheid), anders betalen voor mobiliteit/betalen naar gebruik, meer bevoegdheden voor verkeershandhaving en vergoeding hiervoor, wettelijke status voor school- en fietsstraten en meer data verkeersongevallen. IVO meent dat het goed is om te beginnen met aangeven van de hogere doelen van gemeenten, zoals Klimaatakkoord, SPV en dergelijke. Het concept-Tien-punten-plan wordt volgende vergadering besproken.

Uitvoeringsagenda zero-emissie stadslogistiek

Het IVO heeft begrip voor aanpassing van de overgangsregeling voor bestelauto’s. Draagvlak van VNO/NCW en MKB-Nederland is belangrijk, ook voor de overleggen op lokaal niveau met het bedrijfsleven. Het is wel jammer dat het zo lang heeft geduurd. Meer communicatie richting gemeenten door het Rijk en meer regie is gewenst. Het GNMI zal in opdracht van het ministerie IenW gemeenten gaan ondersteunen door het maken/actualiseren van handreikingen en toezicht en handhaving nader uit te werken voor en samen met gemeenten.

Maak samen ruimte

Via ons netwerk hebben we de aangesloten gemeenten de afgelopen maanden op de hoogte gehouden van de ontwikkelen op het gebied van mobiliteit als gevolg van de coronacrisis.

Samen met CROW/Fietsberaad, Tour de Force en Ruimte voor Lopen hebben we gewerkt aan handreikingen met betrekking tot mobiliteit in de 1,5 meter samenleving voor gemeenten. Gemeenten wisselden via het GNMI-netwerk informatie en voorbeelden uit over hun lokale aanpak. 

Inmiddels is er door VNG, CROW en Stadswerk en met steun van het ministerie van Binnenlandse Zaken een nieuwe website ‘Maak samen ruimte’ ontwikkeld. Op deze website staan alle protocollen, handreikingen, voorbeelden en andere informatie over de 1,5 meter samenleving.

Het GNMI blijft via VNG en CROW betrokken bij de totstandkoming van deze informatie voor gemeenten.

Bijeenkomst parkeerbeleid voor gemeenten op 23 juni over corona, parkeervisies en autodelen

Op dinsdag 23 juni 2020 wisselen beleidsadviseurs van gemeenten in de GNMI Contactgroep Parkeren ervaringen uit over de effecten van corona op het gemeentelijk parkeerbeleid. Daarnaast geeft het Ministerie van I&W een toelichting op de ontwikkeling van een toolkit voor autodelen voor gemeenten. De gemeente Eindhoven presenteert de recent vastgestelde parkeervisie.

Deze keer komt de groep vanwege corona digitaal bijeen. De bijeenkomst is primair voor adviseurs van gemeenten die zich bezighouden met parkeerbeleid. Is je gemeente nog niet aangesloten op het GNMI-Netwerk? Schuif dan als vrijblijvende kennismaking aan bij de vergadering. Je kunt je aanmelden via het formulier hieronder.

Op de agenda staan:

  • Rondje langs de gemeenten met daarbij bijzondere aandacht voor de impact van de coronacrisis op parkeren
  • Jurisprudentie rondom parkeren en parkeerhandhaving
  • Gemeentelijke parkeervisies: presentatie gemeente Eindhoven
  • Ontwikkeling beleidstoolkit autodelen: presentatie Ministerie van I&W

De Contactgroep Parkeren is onderdeel van het GNMI-Netwerk en komt meerdere keren samen om de ontwikkelingen in het parkeerbeleid te bespreken. We komen telkens bij een andere gemeente bijeen en bespreken naast landelijke ontwikkelingen en jurisprudentie ook de lokale vraagstukken. Bij de vergadering worden het Ministerie van IenW, RDW, VNG, CROW en SHPV uitgenodigd.

Aanmelden CGP 23 juni 2020

Praat je mee tijdens het online IVO overleg?

Op vrijdag 19 juni 2020 is er een online IVO (intergemeentelijk verkeersoverleg) van 10.00 tot uiterlijk 12.30 uur.  In verband met de coronacrisis is de IVO-vergadering van eind maart niet doorgegaan. Daarom zijn de meeste agendapunten van toen doorgeschoven naar 19 juni.

Onderwerpen die aan bod komen:

  • Rondje langs de gemeenten met speciale aandacht voor de gevolgen van de coronacrisis: de anderhalve meter samenleving in de openbare ruimte.
  • Toelating van lichte elektrische voertuigen (lev’s) in Nederland: toelichting op Position paper van de Nederlandse Micro Mobiliteit Coalitie en een presentatie door het ministerie van IenW over de toelatingskaders voor lev’s.
  • Het werkprogramma CROW-KpVV 2021
  • Stand van zaken Uitvoeringsagenda Nul-emissie stadslogistiek en Zero emissie straattaxivervoer
  • VNG-zaken mobiliteit (onder andere terugblik uit de commissies RWM en EKEM)

De bijeenkomst is voornamelijk voor de coördinatoren mobiliteit van gemeenten. Ook vertegenwoordigers van andere overheden en kennisinstellingen zijn welkom. Heb je interesse om deel te nemen? Meld je aan via onderstaand formulier.

Aanmeldformulier

Aanmelden IVO 19 juni 2020

Mini-seminar gedrag en mobiliteit en Algemene Vergadering GNMI

Let op: de mini-seminar die staat aangekondigd wordt wegens de beperkte beschikbaarheid van de genodigden verzet naar een later moment dit jaar. Meer informatie over de nieuwe datum en tijd volgt later. De Algemene Vergadering van het GNMI gaat wel gewoon door.

Op 17 juni komt de Algemene Vergadering van het GNMI online bijeen. We blikken terug op het afgelopen jaar en de kandidaten voor het Dagelijks Bestuur worden voorgedragen. De Algemene Vergadering is alleen voor leden. Aansluitend bieden we samen met Thalia Verkade een mini-seminar aan over gedrag en mobiliteit. Dit staat open voor alle wethouders mobiliteit van gemeenten in Nederland.

Journalist Thalia Verkade presenteert het boek dat zij samen met prof. Dr. Marco te Brömmelstoet (UvA) heeft geschreven over mobiliteit en gedrag. Een actueel onderwerp, niet in de minste plaats in relatie tot de discussie over ons mobiliteitsgedrag post-corona. Wethouders worden uitgenodigd om ideeën en ervaringen te delen en met elkaar in gesprek te gaan over dit thema. Lees meer over het mini-seminar.

Programma 17 juni 2020

  • GNMI Algemene Vergadering                   12:30 – 13:00 (leden)
  • Mini-seminar mobiliteit en gedrag          13:00 – 14:00

Zowel de Algemene Vergadering als het mini-seminar vinden per video plaats via Microsoft Teams. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

Aanmeldformulier

Dit formulier kan op dit ogenblik niet ingevuld worden. Voor vragen kunt u terecht bij het GNMI-secretariaat: gnmi@gnmi.nl of 070-3738710.

Let op: de mini-seminar die staat aangekondigd wordt wegens de beperkte beschikbaarheid van de genodigden verzet naar een later moment dit jaar. Meer informatie over de nieuwe datum en tijd volgt later. De Algemene Vergadering van het GNMI gaat wel gewoon door.

Notitie ‘Stedelijke mobiliteit in de anderhalvemeter-samenleving’

Langzamerhand komt ook de stedelijke mobiliteit in de anderhalvemetersamenleving op gang. Voor onbepaalde tijd zal ook het stedelijke verkeer moeten voldoen aan de RIVM-norm. Op bepaalde locaties zal daar extra ruimte voor nodig zijn.

Bovendien komen er nieuwe ruimteclaims voort uit verandering in de vervoerwijzekeuze en nieuwe (economische) activiteiten in de openbare ruimte. Veel gemeente zijn al druk bezig met het ontwikkelen en uitvoeren van tijdelijke maatregelen om dit in goede banen te leiden.

Om hierbij te helpen hebben we samen met CROW de notitie ‘Stedelijke mobiliteit in de anderhalvemetersamenleving‘ opgesteld. Het gaat uitdrukkelijk om een eerste versie. Voor een volgende versie ontvangen we graag suggesties, reacties en vooral concrete plannen of maatregelen. Mail deze dan naar fietsberaad@crow.nl.

Daarnaast organiseert het CROW een aantal digitale bijeenkomsten over dit onderwerp.

Agenda

  • Extra ruimteclaims
  • Quick scan knelpunten voetgangers en fietsers
  • Maatregelen
  • Voetgangersgebieden
  • Straten met te smalle trottoirs
  • Kruispunten met te weinig opstelruimte
  • Te smalle fietspaden
  • Juridische aspecten
  • Monitoring door ministerie IenW

Bijeenkomsten

Meer informatie over de bijeenkomsten van CROW-Fietsberaad: https://www.fietsberaad.nl/Bijeenkomsten/2020/Tour-de-Force-Webinar-Stedelijke-mobiliteit-in-de.

We zijn vooral benieuwd naar praktijkervaringen van gemeenten. Wil je hier over vertellen of heb je concrete ontwerpvoorbeelden? Laat het weten via fietsberaad@crow.nl.

Protocol voor lokaal verkeer in anderhalvemetersamenleving

De Rijksoverheid heeft het Protocol Stedelijke Mobiliteit gepubliceerd. Daarin staan uitgangspunten voor de anderhalvemetersamenleving voor het lokale verkeer en de maatregelen die wegbeheerders kunnen nemen. Gemeenten kunnen fietsers meer ruimte geven of een straat bij een school tijdelijk sluiten voor autoverkeer.

In verband met de versoepeling van beperkende maatregelen in het kader van COVID-19 heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat het Protocol Stedelijke Bereikbaarheid gepubliceerd. Daarin staat een set van uitgangspunten en maatregelen voor gemeenten voor de bereikbaarheid binnen de steden en woonkernen binnen de context van de anderhalvemetersamenleving. Het document richt zich met name op de situatie rondom de basisscholen, kinderopvang en sportverenigingen.

De Rijksoverheid raadt gemeenten aan om afspraken te maken met scholen en sportverenigingen over tijdstippen, routes en bestemmingen. Daarnaast kunnen gemeenten tijdelijke verkeersmaatregelen nemen, zoals het afsluiten van een straat voor het autoverkeer bij een school gedurende de haal- en brengtijden, of op bepaalde plekken een fietspad verbreden. Verder worden in het protocol uniforme communicatieboodschappen meegegeven aan de wegbeheerders.

Het protocol is het resultaat van overleg met vertegenwoordigers van lokale overheden, kennisinstellingen en belangenorganisaties. Het GNMI blijft actief betrokken bij dit proces.

Het CROW-Fietsberaad heeft onlangs in samenwerking met onder meer het GNMI een overzicht opgesteld van maatregelen die gemeenten kunnen nemen rondom scholen met daarbij de juridische context. Gemeenten worden opgeroepen hun ervaringen te blijven delen via het GNMI-Netwerk. Deze informatie delen we rechtstreeks met het CROW voor actualisatie van de de publicatie.

Verkeersmaatregelen bij heropening basisscholen

Na de meivakantie, op 11 mei, gaan basisscholen weer open. Dan kan er drukte ontstaan bij het brengen en halen van kinderen. Wat kan je als gemeente doen om de anderhalve meter afstand in die situatie te waarborgen?

Vanwege de anderhalve meter afstand die we van elkaar moeten nemen kan het druk worden rondom de poort van de school. Daarom kijken we naar mogelijke verkeersmaatregelen die gemeenten in overleg met de scholen kunnen nemen. Samen met het CROW-Fietsberaad, Tour de Force en Ruimte voor Lopen hebben we een verkenning gedaan naar de mogelijkheden.

Het document op de website van CROW-Fietsberaad

Dit document wordt bijgewerkt als er nieuwe inzichten zijn. Wij willen gemeenten vragen om ervaringen te delen via het GNMI-Netwerk.

Op 7 mei organiseert CROW-Fietsberaad een webinar voor gemeenten over dit onderwerp: meer informatie en aanmelden.

Taxi A12 Voorburg

Taxivervoer tijdens de coronacrisis

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft samen met Koninklijk Nederlands Vervoer, RIVM en Zorgverzekeraars Nederland twee protocollen opgesteld voor verantwoord taxi- en zorgvervoer tijdens de coronacrisis. Hierbij delen we deze protocollen omdat gemeenten met name een rol hebben op het toezicht op de naleving van het protocol voor regulier taxi- en zorgvervoer.

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister Van Nieuwenhuizen het volgende over de gevolgen van de coronacrisis voor het taxivervoer:

“Omdat juist in deze periode beschikbaarheid van vervoer van essentieel belang kan zijn, vervult het zorg- en taxivervoer momenteel een belangrijke functie. Net als bij OV is het uitgangspunt dat er alleen gebruik wordt gemaakt van een taxi, als er geen andere optie is. De gezondheid van zowel de chauffeur als de reiziger staat daarbij voorop. Het is daarom van belang dat zowel reizigers als taxiondernemers de adviezen van het RIVM ten aanzien van hygiëne en persoonlijke afstand opvolgen. Aansluitend op deze basisuitgangspunten vervoert een taxi alleen een passagier wanneer er sprake is van een afstand van minimaal 1,5 meter tussen chauffeur en passagier, of wanneer er een gesloten afscheiding is tussen de chauffeur en passagier. Daarnaast is het advies om maximaal één passagier tegelijkertijd te vervoeren, tenzij het personen van hetzelfde huishouden zijn.

In samenspraak met Koninklijk Nederlands Vervoer, RIVM en Zorgverzekeraars Nederland zijn er aanvullend twee protocollen opgesteld voor verantwoord taxi- en zorgvervoer. Eén protocol dat gebruikt kan worden voor regulier taxi-en zorgvervoer, maar ook een protocol met zeer specifieke richtlijnen die van toepassing zijn op het vervoer van personen met (het vermoeden van) COVID-19 virus. Beide protocollen zijn als bijlage bij deze brief toegevoegd en worden o.a. geplaatst op rijksoverheid.nl en de website van KNV.”

2020 03 Veilig_en_verantwoord_taxi-_en_zorgvervoer-1

2020 03 Noodzakelijk_zittend_vervoer_van_personen_met_(klachten_passend_bij)_COVID-19